III Ogólnopolski Zjazd Polaków Ratujących Żydów zakończył się uroczystościami w Markowej na Podkarpaciu. Głównym wydarzeniem była uroczystość otwarcia i poświęcenia Sadu Pamięci. Odbyła się w asyście kompani honorowej 21 Brygady Strzelców Podhalańskich. Gości wydarzenia powitała dyrektor Muzeum w Markowej Anna Stróż-Pawłowska:
Anna Stupnicka – Bando z Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, dziękowała wszystkim, którzy wspierają „Sprawiedliwych” w głoszeniu ich świadectwa:
Aniela Modliszewska oraz Henryk Wikieł tak wspominają tamte czasy.
Sad w Markowej jest integralną częścią muzeum i nawiązuje z jednej strony do sadowniczej pasji patrona Muzeum, Józefa Ulmy, a z drugiej – do Ogrodu Sprawiedliwych na Wzgórzu Pamięci Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie. W Sadzie Pamięci, na szklanych podświetlanych tablicach, wymieniono blisko 1500 nazw wsi, miasteczek i miast, w których w czasach okupacji niemieckiej prześladowanych Żydów ratowali Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata.
Jest to pierwsze w Polsce tego typu upamiętnienie polskich Sprawiedliwych, podobnie jak i Muzeum, którego tematyka po raz pierwszy w kraju w całości poświęcona jest Polakom ratującym Żydów podczas II wojny światowej.
(Tomasz Łępa)
