Przedwojenny Chevrolet z 1938 roku, legendarny Jelcz „ogórek”, niezwykle rzadki Ikarus 411 czy SAN H100B, który przez lata służył jako… altana na działce. Znamy już pojazdy, które będzie można zobaczyć podczas VI Wystawy Zabytkowych Autobusów na TRANSEXPO 2026. Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej przygotowuje w Targach Kielce wyjątkową podróż przez niemal 60 lat historii transportu publicznego.
Podczas TRANSEXPO 2026 najnowsze autobusy i technologie ponownie spotkają się z historią komunikacji miejskiej. Organizowana przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej VI Wystawa Zabytkowych Autobusów pokaże pojazdy z różnych okresów rozwoju transportu publicznego.
Tym razem znamy już konkrety. W Kielcach pojawią się autobusy z Warszawy, Krakowa, Poznania i Rzeszowa. Najstarszy z nich ma 88 lat, a historie niektórych egzemplarzy są równie ciekawe jak same pojazdy.
Chevrolet z 1938 roku – przedwojenna perełka wystawy
Jednym z najcenniejszych eksponatów będzie Chevrolet EFD 183 FS z 1938 roku – jeden z najstarszych zabytków we flocie Miejskich Zakładów Autobusowych w Warszawie.
Autobusy tego typu pojawiły się na stołecznych ulicach pod koniec lat 30. Były niewielkie i zwrotne, dzięki czemu wykorzystywano je m.in. na wąskich ulicach Śródmieścia. W latach 1937–1939 do Warszawy dostarczono 60 takich pojazdów.
Prezentowany egzemplarz pochodzi z 1938 roku. Jego odbudowa była możliwa dzięki odnalezieniu kompletnego przedwojennego podwozia wraz z układem jezdnym i napędowym. Nadwozie odtworzono z dbałością o historyczne detale warszawskich autobusów, a remont pojazdu zakończono w 2026 roku.
SAN H100B – od autobusu do altany i z powrotem
Jedną z najbardziej niezwykłych historii ma SAN H100B z 1973 roku. Autobus rozpoczął służbę w Toruniu, ale po wycofaniu z eksploatacji pod koniec lat 70. otrzymał zupełnie nowe zastosowanie – przez wiele lat służył jako altana na działce. W tej roli przetrwał aż do 2015 roku.
W 2024 roku trafił do MPK w Krakowie, gdzie został poddany renowacji. Odtworzono jego pierwotny wygląd i wyposażenie oraz przywrócono pełną sprawność. Dziś jest jednym z nielicznych zachowanych egzemplarzy miejskiej wersji SAN-a H100.
Scania, która była ruchomym kinem
Do Kielc przyjedzie również Scania CR111M z 1978 roku. Autobus przez lata był użytkowany w Szwecji, a po zakończeniu regularnej służby trafił do prywatnego właściciela, który wykorzystywał go jako… ruchome kino.
Później pojazdem opiekowało się szwedzkie stowarzyszenie miłośników historycznej motoryzacji, a następnie Scania została przekazana MPK w Krakowie.
Jelcz M11 – charakterystyczny widok polskich ulic
Kolejnym eksponatem będzie Jelcz M11 z 1988 roku. Model łączył polskie nadwozie Jelcza z podwoziem węgierskiego Ikarusa 260 i przez lata był charakterystycznym elementem krajobrazu wielu polskich miast.
Prezentowany autobus trafił do Poznania w 1988 roku i woził pasażerów MPK do 2001 roku. Po latach spędzonych poza miastem został odkupiony przez MPK Poznań i gruntownie odrestaurowany. Odtworzono jego historyczny wygląd, wyposażenie oraz malowanie, a w sierpniu 2025 roku pojazd ponownie wyjechał na poznańskie ulice.
Jelcz PR110U – ważny kawałek historii Rzeszowa
Na wystawie znajdzie się także Jelcz PR110U #442 z 1982 roku. Ten model ma szczególne znaczenie dla Rzeszowa – przez dziesięciolecia po mieście i okolicach kursowało ponad 200 takich autobusów.
Egzemplarz o numerze 442 trafił jako nowy pojazd do MPK Rzeszów w 1982 roku. Do zachowania go jako zabytku przyczynił się bardzo dobry stan techniczny. W jego odbudowie uczestniczyli pracownicy doskonale znający ten model z czasów regularnej eksploatacji, dzięki czemu szczególną uwagę zwrócono na zachowanie oryginalnych rozwiązań i detali.
Ikarus 411 – autobus, który wyprzedzał swoją epokę
Historyczna wystawa pokaże nie tylko klasyczne konstrukcje. Ikarus 411 z lat 90. przypomni moment, gdy komunikacja miejska zaczynała wchodzić w erę niskiej podłogi.
Była to jedna z pionierskich konstrukcji w pełni niskopodłogowych, z jednakowym poziomem podłogi na całej długości autobusu. W 1995 roku dwa pierwsze egzemplarze trafiły do MZA Warszawa. Łącznie powstało zaledwie siedem autobusów tej serii, dlatego dziś jest to wyjątkowo rzadki świadek technologicznego przełomu lat 90.
A na dokładkę kultowy „ogórek”
Jako autobus rezerwowy przygotowany został również Jelcz MEX 272 z 1972 roku, czyli legendarny czerwony „ogórek” – jeden z najbardziej rozpoznawalnych autobusów w historii polskiej komunikacji miejskiej.
Po zakończeniu regularnej służby prezentowany egzemplarz pracował jako pojazd techniczny przy utrzymaniu infrastruktury tramwajowej w Warszawie. Po dwuletniej odbudowie w 2025 roku dołączył do floty zabytkowych pojazdów Warszawskich Linii Turystycznych.
VI Wystawa Zabytkowych Autobusów będzie okazją, by w jednym miejscu prześledzić kilka dekad rozwoju komunikacji miejskiej – od przedwojennego Chevroleta, przez konstrukcje doskonale pamiętane z polskich ulic, aż po pierwsze niskopodłogowe autobusy wyprzedzające swoją epokę.
Wystawa organizowana przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej będzie częścią targów TRANSEXPO 2026, które odbędą się 14–16 października w Targach Kielce.
Fot. www.targikielce.pl
