4 tysiące świętokrzyskich uczniów szkół ponadpodstawowych pozna nowoczesne, skuteczne metody działania i reagowania w obliczu katastrof, klęsk żywiołowych, kryzysów związanych z obronnością.
Marszałek Renata Janik podpisała umowę na dofinansowanie w kwocie ok. 43 mln zł z programu regionalnego „Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027” projektu strategicznego z zakresu edukacji i obronności pt. „Sprawni – Kompetentni – Gotowi”, który realizować będą wspólnie: Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach, Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej, Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach i Chorągiew Kielecka Związku Harcerstwa Polskiego. W spotkaniu uczestniczyli także przewodniczący Sejmiku Województwa Andrzej Bętkowski, Katarzyna Kubicka, dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego, zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach mł. insp. Marcin Chatys, Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach st. bryg. Marcin Charuba, dyrektor Świętokrzyskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach Marta Solnica i Komendant Chorągwi Kieleckiej ZHP hm. Arkadiusz Szostak.
– Dzięki Funduszom Europejskim uruchamiamy, jako jedno z pierwszych województw w kraju, wyjątkowe przedsięwzięcie, które kompleksowo wzmocni naszą społeczną odporność na różnego rodzaju zagrożenia oraz podniesie naszą zdolność do sprawnego działania w sytuacjach kryzysowych – informuje marszałek województwa Renata Janik. – 4 tysiące świętokrzyskich uczniów szkół ponadpodstawowych pozna nowoczesne, skuteczne metody działania i reagowania w obliczu różnego rodzaju katastrof, klęsk żywiołowych, kryzysów związanych z obronnością i zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego. Projekt „Sprawni – Kompetentni – Gotowi” jest potrzebny, ponieważ młodzi ludzie są w niewielkim stopniu przygotowani do działania w sytuacjach kryzysowych – brakuje im wiedzy teoretycznej, ale przede wszystkim nie mają dostępu do nowoczesnej wiedzy praktycznej. Mają również ograniczony kontakt z profesjonalnymi służbami mundurowymi oraz ratowniczymi. Teraz to się zmieni.
Projekt potrwa od 1 sierpnia 2026 r. do 30 czerwca 2030 r. Obejmie młodzież z liceów, techników oraz branżowych szkół I i II stopnia (z wyłączeniem klas I). Edukacja obronno-kryzysowa będzie realizowana w czterech rocznych edycjach, począwszy od roku szkolnego 2026/2027, na roku szkolnym 2029/2030 kończąc. Łącznie zostanie zrealizowanych w projekcie blisko 91,5 tys. godzin zajęć i kursów oraz wsparcia indywidualnego.
W przygotowanie i realizację projektu zaangażowano cztery podmioty, których przedstawiciele będą szkolić młodzież:
w dziedzinie ratowania życia i reagowania na zagrożenia związane ze zdrowiem (kursy pierwszej pomocy): Świętokrzyskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w Kielcach – pełniące rolę formalnego Lidera w projekcie, które otrzyma na realizację projektu wsparcie w wysokości łącznej 7 309 tys. zł;
w dziedzinie zagrożeń związanych z pożarami, klęskami żywiołowymi, katastrofami: Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej – Partner w projekcie, który otrzyma na realizację projektu wsparcie w wysokości 5 073 tys. zł na zakup zestawów do zajęć terenowych (m.in. symulatory pożarów, trenażery, manekiny, kamery termowizyjne, namioty pneumatyczne, materiały ćwiczebne) oraz 1000 pakietów ćwiczeniowo-edukacyjnych, niezbędnych do realizacji szkoleń z bezpieczeństwa pożarowego, ewakuacji i reagowania na zagrożenia;
w dziedzinie reagowania na różnego rodzaju zagrożenia rzeczywiste i cyberzagrożenia: Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach – Partner w projekcie, który otrzyma na realizację projektu wsparcie w wysokości 205 tys. zł na Zakup Mobilnego Cybercentrum Odporności Cyfrowej – 20 mobilnych stanowisk laptopowych z oprogramowaniem, akcesoriami i zabezpieczeniem transportowym oraz laptopa do dydaktyki, prezentacji i prowadzenia ćwiczeń – na potrzeby przeprowadzenia szkoleń z cyberbezpieczeństwa;
w dziedzinie kompetencji praktycznych (współpraca w grupie, organizacja pracy, komunikowanie się, podział zadań, ról i kompetencji w zespole itd.) oraz technik przetrwania w różnorodnych warunkach – Chorągiew Kielecka Związku Harcerstwa Polskiego – Partner w projekcie, który otrzyma na realizację projektu wsparcie w wysokości 30 mln 563 tys. zł na wsparcie tutorskie uczestników projektu, organizację biwaków wprowadzających, szkolenia z obsługi dronów, z technik przetrwania i bezpieczeństwa publicznego, z bezpieczeństwa na obszarach wodnych, kursy na sternika motorowodnego, kierowania ruchem drogowym oraz na m.in, realizację turniejów ratowniczych i manewrów z zakresu ratownictwa i bezpieczeństwa.
Projekt, ze względu na swoją skalę i charakter, jest przedsięwzięciem bezprecedensowym na obszarze województwa świętokrzyskiego. Łącznie, przez cztery lata jego trwania, w projekcie zostanie zrealizowanych blisko 91,5 tys. godzin zajęć i kursów oraz wsparcia indywidualnego! Ważne jest, że – poza niezbędną „dawką” informacji teoretycznych – będą to głównie zajęcia praktyczne, a więc mocno angażujące uczestników, dzięki czemu łatwiej będzie im przyswoić kluczowe umiejętności.
Każdy uczeń i uczennica będą objęci indywidualnym wsparciem tutora, przez cały okres udziału w projekcie. Na początku udziału w projekcie uczniowie będą wyjeżdżać na dwudniowe biwaki, wprowadzające w tematykę projektu. Podczas biwaków młodzi ludzie będą poznawać podstawowe umiejętności związane z sytuacjami kryzysowymi, tj. m.in.: techniki przetrwania, zasady skutecznej współpracy zadaniowej i odpowiedzialności za zespół; bezpieczeństwa pożarowego, zasad ewakuacji i reagowania na zagrożenia; podstawy udzielania pierwszej pomocy oraz podstawy cyberbezpieczeństwa. W kolejnych miesiącach będą prowadzone, pogłębione szczegółowe szkolenia, dotyczące: bezpieczeństwa pożarowego, cyberbezpieczeństwa, dezinformacji i weryfikacji informacji, pierwszej pomocy, technik przetrwania i bezpieczeństwa publicznego, bezpieczeństwa na wodzie. Część pełnoletnich uczniów weźmie także udział w kursach kwalifikacyjnych, a więc kończących się egzaminami i zdobyciem oficjalnie uznawanych, zgodnych z przepisami uprawnień. Będą to kursy: profesjonalnej pierwszej pomocy, obsługi dronów, kierowania ruchem drogowym oraz na sternika motorowodnego. Ponadto uczniowie będą utrwalać i pogłębiać wiedzę oraz umiejętności, zdobyte w ramach szkoleń i kursów, podczas gier terenowych, symulujących prawdziwe zdarzenia kryzysowe, a także podczas corocznych Międzypowiatowych Turniejów Ratowniczych oraz Wojewódzkich Manewrów Ratowniczo-Bezpieczeństwa.
– Zakładamy również, że projekt – oprócz zdobycia i rozwinięcia konkretnych, praktycznych umiejętności – przyniesie także pewne długofalowe zmiany sposobu myślenia młodych ludzi – mówi Katarzyna Kubicka, dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego, który jest zaangażowany w formalne procedury związane z finansowaniem i nadzorowaniem przebiegu projektu. – To będzie bezpośrednia, oparta na indywidualnym doświadczeniu nauka współpracy z innymi, odwagi w podejmowaniu inicjatywy, ale także odpowiedzialności za grupę i dobro wspólne, szacunku dla ludzkiego zdrowia i życia oraz dla wysiłku tych, którzy je chronią. Można także zakładać, że dla części młodych ludzi udział w projekcie będzie silną inspiracją do wybrania kariery zawodowej, związanej ze służbami mundurowymi lub ratowniczymi.
Ostatnie lata pokazują nam, że sytuacje kryzysowe o różnym charakterze i nasileniu będą się nieuchronnie pojawiały – mieliśmy przecież do czynienia z pandemią koronawirusa, we wrześniu 2024 roku obserwowaliśmy zmagania z katastrofalną powodzią w południowo-zachodnich regionach kraju (głównie województwa dolnośląskie i opolskie), a od 2022 r. jesteśmy świadkami rosyjskiej agresji i wojny na Ukrainie. Jednocześnie widzimy też różnego rodzaju rosyjskie próby destabilizacji sytuacji w naszym kraju, w tym poprzez ukierunkowaną dezinformację i rozsiewanie fałszywych informacji w Internecie. To wszystko pokazuje, że potrzebujemy lepszego przygotowania na wypadek kryzysów i zagrożeń dla bezpieczeństwa publicznego. Taką potrzebę dostrzega także Komisja Europejska, dlatego umożliwiła wprowadzenie odpowiednich zmian do programów realizowanych obecnie w Polsce. Województwo świętokrzyskie skorzystało z tej szansy i oprócz szeregu inwestycji infrastrukturalnych postanowiliśmy przeznaczyć część środków, którymi dysponujemy w programie Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027, na wyposażenie młodych ludzi w taką wiedzę i praktyczne umiejętności, które pozwolą im sprawnie działać w sytuacjach kryzysowych i prawidłowo reagować na różnego rodzaju zagrożenia.
Podczas spotkania inicjującego realizację projektu strategicznego, przed podpisaniem umowy, na terenie Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach przeprowadzono pokaz dynamiczny działań służb bezpieczeństwa: policji, straży pożarnej i zespołów ratownictwa medycznego w sytuacji, zaaranżowanego na potrzeby pokazu, zderzenia autobusu wycieczkowego z samochodem osobowym. W pokazie, w rolę rannych uczestników wypadku wcielili się świętokrzyscy harcerze.
(Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego w Kielcach)
